Eén van de dingen die mij het meest opvalt wanneer ik werk met modeprofessionals, couturiers, borduurkunstenaars en makers, is niet een gebrek aan talent.

Het is twijfel.

Een stille onzekerheid die onder het werk zit.

Je ziet het soms direct in iemands ogen:
“Ben ik eigenlijk wel goed genoeg om mezelf professional te noemen?”
“Wie ben ik om ruimte in te nemen?”
“Dit kan toch iedereen?”
“Mijn werk is nog niet klaar genoeg.”
“Ik moet eerst nog beter worden.”

En dus blijven mensen klein.

Niet omdat ze geen kwaliteit hebben.
Maar omdat ze de waarde onderschatten van wat ze al in huis hebben.

Ik denk dat dit juist veel voorkomt bij gevoelige, intelligente en gedreven creatieven. Mensen die kwaliteit belangrijk vinden, zijn vaak dezelfde mensen die zichtbaar zijn moeilijk vinden. Zij zien iedere fout. Iedere imperfectie. Alles wat nóg beter zou kunnen.

En hoewel streven naar kwaliteit absoluut een kracht kan zijn, kan perfectionisme ook ongemerkt een schuilplaats worden.

Niet expres.
Niet dramatisch.
Maar langzaam.

Je blijft verbeteren.
Blijft leren.
Blijft aanpassen.
Blijft wachten.

Tot er jaren voorbijgaan zonder dat je jezelf echt laat zien.

Het lastige aan perfectionisme is dat het zich vaak vermomt als professionaliteit.

Maar echte professionaliteit betekent niet dat je foutloos bent.

Het betekent dat je bereid bent door te gaan ondanks imperfectie.
Dat je je werk durft te delen.
Dat je jezelf toestaat zichtbaar te worden.
Dat je accepteert dat jouw stem, visie en vakmanschap zich ontwikkelen dóór ervaring.

Every artist was once a beginner.

Iedere couturier.
Iedere muzikant.
Iedere kunstenaar.
Iedere ontwerper wiens werk wij nu bewonderen.

Op een bepaald moment moesten zij allemaal besluiten:
ik stop met wachten op toestemming.

Ik herken die aarzeling ook heel goed uit mijn eigen leven.

Ik heb zelf niet de traditionele route gevolgd richting modeontwerper of couturier.

Ik heb niet op een Nederlandse kunstacademie gezeten, wat hier toch vaak nog wordt gezien als de “officiële” weg naar een carrière in de mode.

Lange tijd gebruikte ik dat tegen mezelf.

Ik hield mezelf klein met alle bekende excuses:
ik heb geen tijd,
geen geld,
niet de juiste opleiding,
niet de juiste contacten.

En onder al die excuses zat eigenlijk een andere vraag:
wie ben ik om te denken dat ik dit zou kunnen?

Tot er iets gebeurde dat mijn perspectief volledig veranderde.

Mijn oudste zus overleed voordat zij vijftig werd, met achterlating van veel onverwezenlijkte dromen.

Dat raakte mij diep.

Want ineens realiseerde ik mij:
waarom deed ik alsof ik eindeloos veel tijd had?

Niemand krijgt die garantie.

En ik begon te begrijpen dat wachten tot ik mij “klaar” voelde zomaar een levenslange strategie kon worden om klein te blijven.

Dus besloot ik te springen.

Niet omdat ik geen angst voelde.
Niet omdat ik opeens zekerheid had.
Maar omdat ik niet langer wilde dat angst bepaalde hoe mijn leven eruit zou zien.

En terugkijkend denk ik dat veel creatieve mensen eigenlijk geen gebrek hebben aan talent.

Ze hebben een gebrek aan toestemming.
Toestemming waar ze op blijven wachten vanuit de buitenwereld.

Maar soms komt er een moment waarop je die toestemming jezelf moet geven.

Toewijding

Ik denk ook dat veel creatieven onderschatten hoe zeldzaam toewijding tegenwoordig is.

Het vermogen om je langdurig ergens in te verdiepen.
Om een vaardigheid echt te oefenen.
Om materialen te bestuderen.
Om jarenlang aandacht te hebben voor detail.
Om zorg te dragen voor kwaliteit.

Dat heeft waarde.

En nee, niet “iedereen kan dit”.

Veel mensen bewonderen vakmanschap.
Maar veel minder mensen zijn bereid zichzelf jarenlang toe te wijden aan het ontwikkelen ervan.

Als jij iemand bent die steeds opnieuw terugkeert naar stof, borduurwerk, tekenen, ontwerpen, maken, onderzoeken en creëren, dan is daar waarschijnlijk een reden voor.

De vraag is niet of jij “mag” besluiten jouw werk serieus te nemen.

De vraag is:
wat gebeurt er als jij jezelf kleiner blijft maken dan je werkelijk bent?

Want de wereld heeft niet alleen behoefte aan luidere stemmen.

Ze heeft ook behoefte aan bedachtzame makers.
Mensen die creëren met aandacht, diepgang en betekenis.

Misschien begint professionaliteit daar.

Niet bij perfectie.

Maar bij de beslissing om jezelf niet langer te verstoppen.